ترخیص کالا از گمرک یعنی کالای وارداتی یا صادراتی متوقف در مرز از طریق ثبت اطلاعات دقیق در سامانه های گمرکی به کالای قابل تحویل تبدیل شود. ترخیص کالا از پایانه مرزی شامل مراحلی مانند تعیین ماهیت و تعرفه، محاسبه حقوق ورودی و عوارض، اخذ مجوزهای قانونی، انجام کنترل های ریسک محور (اسنادی یا فیزیکی) و صدور پروانه است. این فرآیند توسط شرکت های ارائه دهنده خدمات ترخیص کالا، مانند هلدینگ گمرک برتر، انجام می شود و در پایان مجوز بارگیری نیز صادر می شود.
مراحل ترخیص کالا از گمرک
مراحل ترخیص کالا از گمرک شامل مجموعه ای از اقدامات اداری، حقوقی و فنی است که باید به ترتیب و با دقت انجام شوند تا کالا بدون تاخیر و هزینه های اضافی خارج شود. این مراحل برای ترخیص کالا از گمرکات مرزی کشور، از جمله ترخیص کالا از گمرک خسروی و دوغارون نیز به همین ترتیب انجام می شوند و رعایت هر یک از آن ها نقش مهمی در تسریع فرآیند ترخیص دارند. برای تکمیل فرآیند ترخیص کالا از پایانه مرزی، مراحل زیر انجام می شود:
- دریافت و بررسی اسناد: تطبیق فاکتور، پکینگ لیست، بارنامه و بیمه برای جلوگیری از مغایرت در اطلاعات کالا.
- ثبت اظهارنامه گمرکی: ثبت دقیق مشخصات کالا، ارزش، تعرفه، کشور مبدا و سایر اطلاعات در سامانه گمرک.
- تعیین کد تعرفه (HS): انتخاب کد تعرفه صحیح برای محاسبه حقوق ورودی و تعیین مجوزهای مورد نیاز.
- ارزش گذاری کالا: بررسی ارزش کالا بر اساس اسناد معتبر و هزینه هایی مانند حمل، بیمه و بسته بندی.
- دریافت مجوزهای قانونی: اخذ مجوزهای لازم از سازمان هایی مانند استاندارد، غذا و دارو، دامپزشکی یا قرنطینه (در صورت نیاز).
- ارزیابی گمرکی: انجام کنترل های اسنادی یا بازرسی فیزیکی کالا بر اساس مسیر سبز، زرد یا قرمز.
- پرداخت هزینه های گمرکی: پرداخت حقوق ورودی، مالیات و سایر عوارض برای تکمیل فرآیند ترخیص.
- صدور پروانه و خروج کالا: دریافت پروانه گمرکی، مجوز بارگیری و خروج کالا از گمرک.
- بایگانی اسناد: نگهداری منظم مدارک ترخیص برای رسیدگی های احتمالی و واردات های بعدی.
مدارک ترخیص کالا از گمرک
مدارک ترخیص کالا از گمرک مبنای بررسی ارزش، تعرفه، مبدا و مجوزهای قانونی هستند. در این میان، اظهارنامه گمرکی در کنار فاکتور تجاری، از مهم ترین اسناد رسیدگی و ارزیابی پرونده گمرکی محسوب می شوند.
|
مدرک |
کاربرد |
نکات مهم |
|
کارت بازرگانی یا مجوز فعالیت |
احراز هویت ذی نفع و مجوز قانونی برای واردات یا صادرات کالا |
اطلاعات مالک کالا و اظهارکننده باید کاملا منطبق باشد تا از توقف پرونده جلوگیری شود. |
|
پیش فاکتور و فاکتور تجاری (Invoice) |
تعیین مشخصات، ارزش و شرایط معامله کالا |
شرح کالا، تعداد، قیمت، ارز و شرایط تحویل باید با سایر اسناد مطابقت داشته باشد. |
|
لیست بسته بندی (Packing List) |
ارائه اطلاعات مربوط به تعداد، وزن و نحوه بسته بندی کالا |
اطلاعات این سند در ارزیابی فیزیکی کالا با محموله تطبیق داده می شود. |
|
سند حمل (بارنامه، راه نامه یا قبض انبار) |
اثبات نحوه حمل و مشخصات محموله |
وزن، تعداد بسته ها، فرستنده، گیرنده و مسیر حمل باید با اظهارنامه یکسان باشد. |
|
گواهی مبدا (Certificate of Origin) |
تأیید کشور تولیدکننده کالا و استفاده از تعرفه های ترجیحی |
نبود یا نقص این مدرک می تواند باعث افزایش کنترل های گمرکی شود. |
|
بیمه نامه حمل و اسناد هزینه حمل |
تکمیل فرآیند ارزش گذاری کالا |
هزینه های حمل و بیمه باید با مدارک معتبر قابل اثبات باشند. |
|
ثبت سفارش و مجوزهای قانونی |
دریافت مجوزهای لازم از سازمان های مرتبط |
بسته به نوع کالا، ممکن است مجوزهایی مانند استاندارد، غذا و دارو، دامپزشکی یا قرنطینه الزامی باشد. |
|
اسناد بانکی و پرداخت |
اثبات ارزش واقعی معامله و نحوه پرداخت |
حواله، رسید پرداخت یا قرارداد خرید در تایید ارزش اظهار شده موثر هستند. |
|
وکالت نامه یا معرفی نامه ترخیص کار |
تعیین اختیار نماینده برای انجام امور گمرکی |
در صورت استفاده از ترخیص کار، حدود اختیارات باید به صورت شفاف مشخص شود. |
|
مجوز خروج و بارگیری |
تکمیل فرآیند خروج کالا از گمرک |
پس از صدور پروانه، دریافت مجوز بارگیری و هماهنگی حمل برای خروج کالا ضروری است. |
نتیجه گیری
ترخیص کالا یک عملیات حقوقی و فنی است که از تطبیق اسناد خرید و حمل آغاز می شود و با ثبت اظهار، انتخاب تعرفه صحیح، ارزش گذاری کالا و اخذ مجوزهای تخصصی ادامه پیدا می کند. این روند کار پس از ارزیابی در مسیرهای سبز، زرد یا قرمز، انجام پرداخت های گمرکی، صدور پروانه و در نهایت خروج کالا از گمرک به پایان می رسد. سرعت و هزینه نهایی ترخیص کالا، بیش از هر چیز به دقت در طبقه بندی HS، قابل استناد بودن ارزش اظهار شده، کامل بودن اسناد و مدیریت هوشمند مجوزها بستگی دارد.
